පළමු වන පරිච්ජේදය
පල් හොරු
අම්මා මැරෙන විට මගේ වයස අවුරුදු හතකටත් වැඩි නොවුණ බව, තාත්තාත් සමහර වෙලාවට කුඩම්මාත් කියන එක මම අසා තිබුණා. අම්මා මැරුණු දවසේ, තාත්තාගේ නැන්දාත් තවත් නෑයනුත් හඬමින් සිටි ආකාරය අදටත් මට මතකයි. එදා මමත් හඬුවේ, තාත්තාත් අනෙකුත් නෑයනුත් අඬමින් සිටි නිසාය.
නැන්දා මාව වඩාගෙන මිදුලට බැස මාව සැනසීමට උත්සාහ කළ විට, ගමේ ගෑණු කිහිප දෙනෙක් “අනේ… අම්මා නැති දරුවා” කියමින් මගේ හිස අතගා, මගේ මුහුණ දෙස බැලූ ආකාරය මට කිසිදා අමතක වෙන්නේ නැහැ.
කාලයක් ගත වූ පසු, තාත්තා කුඩම්මාත් සමඟ තවත් නෑයන් කිහිප දෙනෙකුත් එක්කරගෙන, අස්ව කරත්තවලින් ගෙදරට නැවත පැමිණියේය.
තාත්තා අස්ව කරත්තයෙන් බැස බිම බලමින් ගමන් කරමින් ආ කුඩම්මාගේ ශරීරයට අහම්බෙන් හැපුණු මොහොතත්, ඇය සමඟ එකට ඉස්තෝප්පුවට නැගුණු ආකාරයත් අදටත් මට පැහැදිලිව මතකයි. තාත්තා අම්මා මැරුණාට අවුරුද්දකට පමණ පසු නැවත විවාහ වූ බව මම දැනගත්තේ ගමේ ගෑණුන් අතරින් ඇසුණු කතා මගිනි.
කුඩම්මා, අම්මාට වඩා වෙනස් කෙනෙක් බව මට කුඩා කලේම තේරුණා. ඒ අම්මාගෙන් මට ලැබුණු ආදරය හා සැලකිලි කුඩම්මාගෙන් නොලැබුණ නිසාය. එහෙත් ඇය, අම්මාටත් වඩා තාත්තාට ආදරයෙන් හා කැපවීමෙන් සැලකිලි දක්වුවාය. කුඩම්මා අම්මාට වඩා ලෝභ බව අහල පහල ගමේ ගෑණුන් සමහර වෙලාවට මට කියා සිටියේ මන්දැයි, මට වැටහුණේ මම ටිකක් වයසින් වැඩුණු පසුය.
තාත්තා උපයා දුන් මුදල් කුඩම්මා වියදම් කළේ ඉතාමත් සුරක්ෂිතව හා කල්පනාකාරීවය. ඇය වැඩකාරියන් හා වැඩකාරයන්ට නිතර බැණිමින් ඔවුන් සමඟ වාද විවාද කළාය. වතුර පැණිවල සීනි ටිකක් වැඩි වුණත්, එදාම වැඩකාරයාට “සීනි නාස්ති කරනවා” යැයි කියමින් බැණුවාය.
හැම දිනකම කුස්සියට ගොස් වැඩකාරියන්ටත් වැඩකාරයන්ටත් පිඟන්වලට බත් බෙදා දී, පසුව මාළු හා එළවළු බෙදා දුන්නේ කුඩම්මා ය. බත් ප්රමාණය මදි වුණොත්, ඔවුන්ට වැඩිපුර බත් ඉල්ලා ගත යුතුව තිබුණේ කුඩම්මාගෙන්මය.
ඇය ඉතිරි කරගත් මුදල්වලින් උකස් බඩු ගෙන මුදල් දුන්නාය. ඒ සඳහා ඇය අය කළ පොළිය මසකට රුපියලට සත පහකි. එනම්, සියයට හැටක් වටින පොළියක්ය.
බොහෝ මහන්සි වී වෙළඳාම් කරමින් මුදල් සපයන තාත්තාගේ සිත, කුඩම්මා කෙරෙහි තව තවත් ඇදී ගියේ එම හේතුවෙනි. කුඩම්මා ඉතිරි කරගත් මුදල්වලින් උකස් බඩු ගන්නා බව දැනගත් තාත්තා, ඒ මුදල් අරමුදල වැඩි කරනු පිණිස එක් වරක් ඇයට රුපියල් සියයක් ද දුන්නේය.
අවුරුද්දකට පමණ පසු කුඩම්මාට පුතෙක් ලැබුණා. ඒ වෙලාවට මල්ලිට වයස අවුරුදු තුනක් වුණාම, මගේ වයස අවුරුදු එකොළහක් වුණා. කුඩම්මා අම්මා වගේ මට ආදරයෙන් හෝ විශේෂ සැලකිල්ලෙන් නොසැලකුවත්, මට කිසි වරදක් හෝ අසාධාරණයක් කළේ නැහැ. එහෙත්, තුන් අවුරුදු වයසෙහි සිටි මල්ලිට ඇය දක්වන ආදරය හා සැලකිල්ල දැකීමෙන්, සමහර වෙලාවට මගේ සිත තුළ කනගාටුවක්ත් ඊර්ෂ්යාවක්ත් උපන්නා.
කුඩම්මාට විරුද්ධව මම හැසිරුණේ, ඇය මට වරදක් කළ නිසා නොව, එම කනගාටුවත් ඊර්ෂ්යාවත් නිසාය. මම වෙනස් වුණාත් සමඟ කුඩම්මාත් ටිකින් ටික වෙනස් වුණා. ඒ මල්ලි ලොකු වෙමින් සිටි නිසාද, නැත්නම් මගේ හැසිරීම් වෙනස් වීම නිසාද කියා මට තේරුණේ නැහැ.
කෙසේ වුවද, මම ක්රමයෙන් දහකාර ළමයෙක් බවට පත්වුණා. ඒ කුඩම්මාගේ වරදක් නිසා නොවේ. අම්මා ජීවත්ව සිටියා නම්, සමහරවිට මම එතරම් දහකාරයෙක් නොවෙන්නත් තිබුණා කියලා මට හැඟුණා. මම දහකාරයෙක් වුණේ අම්මාගේ ගතිගුණවලට වඩා, තාත්තාගේ ගතිගුණ උරුම කරගෙන උපන් නිසා විය හැකිය. තාත්තා නම් කෙනෙකුගේ උපදෙස්වලට කන් නොදෙන, දැඩි මනසක් ඇති මිනිහෙක්.
පාසලට ගොස් පොත් පත් ඉගෙනීම මට රුචියක් නොවුණා. මට වඩා ආසාවක් තිබුණේ යහළු ළමයින් සමඟ සෙල්ලම් කිරීමටත්, ඔවුන් සමඟ පොරබැදීමටත්, ඇලවල්වල හෝ මුහුදේ හෝ පැන නෑමටත්ය. මගේ වයසෙහි ළමයින් සමඟ පමණක් නොව, මට වඩා වැඩි වයසක් තිබූ ළමයින් සමඟ ද මම කාලය ගත කළා.
සමහර දවස්වල අතක හෝ මුහුණෙහි හෝ සුළු තුවාලයක් එක්කරගෙන මම ගෙදරට ආවා. තවත් සමහර දවස්වල, මගෙන් පහර කා තුවාල ලැබූ ළමයෙකුගේ අම්මා ගෙදරට ඇවිත් තාත්තාට පැමිණිලි කළා. එවැනි වෙලාවට තාත්තා කෝප වෙලා මට දැඩි ලෙස දඬුවම් කළා.
කුඩම්මා දවසෙන් දවස මගේ වැරදි තාත්තාට කියන්න පටන් ගත්තා. ඒ තාත්තා මට පහර දෙනවා හෝ බැණෙනවා ඇය දැක සතුටු වුණාද කියලා මම නොදනිමි. එහෙත්, මම දඬුවම් ලැබීමෙන් මෙල්ල වන ළමයෙක් නොවුණා.
කුඩම්මා යම් රස කැවිලි විශේෂයක් සෑදුවොත්, මුලින්ම තාත්තාගේ කොටස වෙන් කර තබා, මටත් කොටසක් දෙන්නාය. එහෙත් මම ඒ කැවිලි කන්නේ කුස්සියට ගොස්, වැඩකාරියටත් වැඩකාරයාටත් ටික ටික බෙදා දුන් පසුවය. සමහර දවස්වල දවල් බත් කෑමට තාත්තා ගෙදර නොඑන දවසක් තිබුණා නම්, එදා මමත් කුස්සියට ගොස්, එහි තිබුණු පැරණි පුටුවක හිඳගෙන බත් කෑවා. කුඩම්මාගෙන් නිතර බැණුම් අහන වැඩකාරයන් ගැන මට වැඩියෙන් අනුකම්පා හිතුණ නිසා, මම එසේ කළා.
මට වඩා අවුරුදු තුනකින් පමණ වැඩි වයස තිබූ වැඩකාර කොරලුවා, තාත්තාට දුර නෑකමින් නැන්දා වන දුප්පත් ගෑහැනියකගේ පුතෙකි. ඔහුගේ නම ජිනපාල වුණත්, මම ඔහුට “ජිනේ” හෝ “ජින්නා” කියලා හඩගානා. ඔහු ගෙදර වැඩ කරන්නේ ටික වෙලාවක් පමණයි. ඉතිරි වෙලාවල ඔහු මගේ සමඟ සෙල්ලම් කරන එක තමයි කරන්නේ. මම පාසලට ගොස් එන අතරතුර සමහර දවස්වල ඔහු මාව මඟ මැදට ආවා බලා ඉන්නත් කරුණා.
පාසලටත් අපේ ගෙදරටත් අතරමග, තාප්පයකින් වටවූ පාළු ඉඩමක් තිබුණා. ඒ ඉඩමේ පොල් ගස් හතරක් තිබුණා. ළමයින් ඒ ගස්වල තිබුණු කුරුම්බා කඩාගෙන කන්නට එතැනට රැස් වෙලා ඉන්නවා. ඒ ළමයින් අතර නායකයා ජින්නායි; ඊළඟ නායකයා මමයි. ජින්නා පොල් ගසට නැඟ කුරුම්බා කඩා බිමට දමන විට, ඒවා එකතු කරගෙන ළමයින්ට බෙදා දෙන්නේ මමයි.
පාසලෙන් ගෙදර ආ විගස, පොත් සහ ගල්ලෑලි අතහැර දමා
මේසයක් උඩට හෝ ඇඳක් උඩට පොත්-පත් දමා, මම තවත් ළමයින් තුන් හතර දෙනෙක් සමඟ සෙල්ලම් කරන්න දුවන්නේය. ජිනපාලත් මා සමඟම එයි. ඔහු මම පාසලෙන් එන තුරු මඟ බලා සිටින්නේ, මා සමඟ සෙල්ලම් කිරීමට දුවන්නයි. කුඩම්මා ඔහුට බැන්නත් ගැහුවත්, ජින්නා ගෙදර නවතින්නේ නැහැ.
අප සෙල්ලම් කළේ කැලෑ රොදක් ඉදිරියේ තිබුණු වැලි තලාවකයි. ගමේ බොහෝ දෙනා නානේ කැලෑ රොදට දකුණු පැත්තේ තිබුණු ලොකු පොකුණකිනි. ඒ නිසා දවසක් පාසා උදේ සිට දහවල් දොළහ වන තුරු ගෑණු, පිරිමි, ළමයින් සියල්ලෝම නෑමට එතැනට පැමිණෙති. එයට පස්සේ, හවස් වරුවේ ගමේ දුප්පත් ගෑණුත්, ධනවතුන්ගේ ගෙවල වැඩ කරන වැඩකාරයෝත්, වතුර ගන්නා උදෙසා එම පොකුණටම පැමිණෙති.
ඔවුන් පොකුණ අසල රැස්වී කතා කරමින්, සිනාසෙමින්, ටික වේලාවක් සතුටු වී, වතුර පිරුණු කල උකුළේ තබාගෙන, එකවර හතර පස් දෙනා බැගින් එතැනින් පිටව යති. ලිඳ අසල රැස්වෙන තරුණියන් දෙස බලා කවට වචන කියා සතුටු වීමට, සමහර තරුණයෝ හැමදාම හවස් වරුවේ එතැනට පැමිණෙති.
අපට එම කැලෑ රොද, සෙල්ලම් පිටියේ සාදන ලද මඩුවක් වැනි වූ ඉතාම ප්රයෝජනවත් ස්ථානයක් වුණා. වැසි වැටෙන විට අප හිස් සෙවණ කරගන්න දුවන්නේ මේ කැලෑ රොද ඇතුළටයි. මැස්සක් මෙන් ගැඹුරු ලෙස වවුණු පඳුරු මුදුන් නිසා, කැලෑ රොද ඇතුළත බිම, වහළ තලයකින් සෙවණ වූ මඩුවක් වගේමයි. ඝනව වැවුණු අතු ඉති සහිත පඳුරු කිහිපයක් එකට එක්ව ඇති නිසා, මහ වැස්සකදීවත් අප ආරක්ෂා වුණා.
සෙනසුරාදාත් ඉරිදාත්, අප උදේ සිට හවස් වන තුරු සෙල්ලම් කළේ මේ කැලෑ රොද ඉදිරියේ තිබුණු වැලි තලාවේයි. ඒ දවස් දෙකෙහි, තද අවුවෙන් පීඩා…
අපිට මේ කැලෑ රොද, පොල් අතු වලින් හදපු මඩුවකටත් වඩා සැපදායක තැනක් වුණා. මේ කැලෑ රොද ඇතුළේ, පස්වලින් සකස් වූ වාඩි පළතක් තිබුණා. තවත් තැනක නම්, දෙන්නෙක්ට එකවර දිග ඇදී නිදාගන්න පුළුවන් තරමට දිග පළල තිබුණු, මෘදු මැස්සක් වගේ පඳුරු තට්ටුවක් තිබුණා.
එදා අපි මේ කැලෑ රොදට රැස් වුණේ, අලුත් සෙල්ලමක් හිතාගන්නයි.
“හැමදාම කට්ටි පැනලා සෙල්ලම් කරන්න බැහැ. මට දැන් ඒ සෙල්ලම් එපා වෙලා,” කියලා ජින්නා කිව්වා.
“මටත් සුරත් සෙල්ලම් එපා වෙලා,” කියලා සිරිපාල කිව්වා.
“අද අපි පල් හොරු වෙමු,” කියලා මම යෝජනා කළා.
අනිත් ළමයි තුන් දෙනාත්, ජිනපාලත්, මගේ යෝජනාවට කැමති බව අත්පොලසන් දෙමින්ම පෙන්වුවා.
“පල් හොරු වෙන්නේ කොහොමද?” කියලා රණදේව ඇහුවා.
“තව ටිකක් ඉන්නකෝ… මම කියනකල්,” කියලා මම ඔහුට කියා, අපි පල් හොරුන් වෙලා කරන වික්රම මොනවාද කියලා ඔවුන්ට විස්තර කළා.
“පල් හොරු කණ්ඩායමේ නායකයා මමයි,” කියලා මම කිව්වා.
ඒකට අනිත් ළමයි හැමෝම අත්පොලසන් දුන්නා.
ඊට පස්සේ මම මෙහෙමත් කිව්වා.
“කණ්ඩායමේ ඔක්කොම මම කියන විදිහට කරන්න ඕනේ. ඔක්කොම මට බය වෙලා ඉන්න ඕනේ. පල් හොරු කණ්ඩායමේ නායකයා බොහොම නපුරුයි… හොඳද? කණ්ඩායමේ කෙනෙක් වැරදි කළොත්, නායකයා දෙන දඬුවම බොහොම සැරයි. ඇහුණද? කණ්ඩායමේ කිසිම කෙනෙක්ගේ නම කිසිම වෙලාවක කියන්න බැහැ. නම කියලා අහු වුණොත් දඬුවම තවත් සැරයි. තවත් දෙයක්… කණ්ඩායමේ කෙනෙක් පාවා දුන්නොත්, ඒ වැරැද්ද කළ එකාට මරණ දඬුවමත් තියෙනවා. හොඳටම ඇහුණද?
ජිනපාල හැර අනෙක් ළමයින් බියෙන් එකිනෙකාගේ මුහුණු දෙස බැලුවා.
“මරන එක නම් බොහොම සැර දඬුවමක්. ඒක නොකර ඉඳිමුද?” කියලා සිරිපාල යෝජනා කළා.
“බැහැ. එහෙම නම් අපට පල් හොරු කණ්ඩායමක් වෙන්න බැහැ. ඉස්සර කාලේ ඔයිටත් වඩා සැර දඬුවම් දීලා තියෙනවා,” කියලා මම දැඩිව කිව්වා. “කණ්ඩායමේ කෙනෙක් පාවා දුන්නොත්, ඒ කාලේ ඔහුව කඩුවෙන් දෙකට කපා, ඒ කැබලි දෙක ගහක එල්ලලා දමලා තියෙනවා.”
පුරාණ පල් හොරුන් ගැන මම කියපු කතාව අහලා සිරිපාල බය වෙලා පසුබෑමක් දැක්වූ නිසා, මම තවදුරටත් මෙහෙම කිව්වා.
“අද අපි ගෙවල් බිඳින හොරු. ගෙවල් බිඳින්න යන්නේ සළු ලේන්සුවෙන් අමුඩ ගහගෙන, හොඳද? ඉස්සර කාලේ ගෙවල් බිඳින්න ගිය හොරු ගෙට ඇතුළු වෙන්නේ ඇඟ පුරාම තෙල් ගාගෙනයි. ඒ තෙල් ගාගන්නේ, ගෙයි නිදාගන්නා මිනිස්සුන්ට ඔවුන් අල්ලගන්න බැරි වෙන්න. ඇඟට තෙල් ගාගත්ත මිනිහාව අල්ලලා නවත්තන්න බැහැ—ලිස්සන නිසා.”
“ඒකත් අමතක කරන්න එපා. අපි ඔක්කොම කළු රෙදි පටිවලින් ඇස් බැඳගන්න ඕනේ.”
“ඒ මොකටද? එතකොට ඇස් පේන්නේ නැහැනේ,” කියලා දදාස ඇහුවා.
“කළු රෙදි පටියේ ලොකු හිල් දෙකක් හදනවා. ඒ හිල් දෙකෙන් ඇස් හොඳට පේනවා,” කියලා මම පැහැදිලි කළා. “පල් හොරුන්ගෙන් එකෙක් ගෙය බිඳිනවා. නායකයාත් අනෙක් හොරුත් පිටත රැකගෙන බලා ඉන්නවා. කවුරුහරි ආවොත් අල්ලලා බැඳ දාන්න ඕනේ. සටනකට ආවොත්, කඩුවෙන් පහර දීලා කපනවා!”
එහෙම කියමින්, මම මගේ ඉණට අමුණාගෙන හිටපු කඩුව අරගෙන, ළඟ තිබුණු කීඩාරම් ගහකට තදින් පහරක් ගැසුවා.
එකම පහරකින් කීඩාරම් ගසේ ඉඟටිය කඳෙන් වෙන්ව බිමට වැටුණා. අනිත් ළමයි මගේ ශූරත්වය දැක පුදුම වෙලා මාව බලා සිටියා. මගේ “කඩුව” කියන්නේ, පිප්ප වළලු කැබැල්ලක් කප්පලා ලී මිටක් ගසා සකස් කරගත්ත එකක් විතරයි.
“ගෙය බිඳගෙන ඇතුළට ගිය ගමන්ම අල්මාරියේ තියෙන රත්තරං බඩුත් සල්ලිත් අරගෙන ඉක්මනින් පිට වෙන්න ඕනේ, ඇහුණද?” කියලා මම අණ කළා. “පිට වෙන්න ඉස්සර කවුරුහරි අපි අල්ලන්න ආවොත්, එක පහරකින්ම බිමට දාන්න ඕනේ. ළමයින්ට විතරක් පහර දාන්න එපා. අලිබබා සහ හොරු හතළිස් දෙනාගේ කතාව අහලා තියෙනව නේද?”
“පොල් තෙල් තියෙනවද?” කියලා කවුරුහරි ඇහුවා.
“පිත්තාගේ ගෙයින් ගන්න,” කියලා මම කිව්වා.
සිරිපාල පරණ කුඩ රෙදි කැබැල්ලකුත්, පොල් තෙල් බෝතලයකින් අඩක් වගේ ප්රමාණයක්ත් රැගෙන ආවා. ඒ රෙදි කැබැල්ල ඔහු තම සීයාගේ පරණ කුඩයෙන් කපාගෙන ආපු එකක්. තව පරණ රතු ගල් සරමක් සහ තද දුඹුරු පාට සරමක්වත් ඔහු ගෙනාවා.
ජින්නා අමුඩ ගහගත්තේ ඒ සරමෙන් ඉරාගත්ත ලොකු පටියකින්. මම ඔහුගේ ඇඟ පුරා තෙල් ගාලා, කළු රෙදි පටියකින් ඇස් දෙක බැඳලා දුන්නා.
“හොඳට පේනවද දැන්?” කියලා මම ඇහුවා.
“ඔව්,” කියලා ඔහු උත්තර දුන්නා.
“අපි දැන් අලිබබා කතාවේ පල් හොරු වගේ වෙස්මහරගෙන, බඹුන් මුදලාලිගේ ගෙදරට රෑ නවාතැන් ඉල්ලගෙන ගිහින්, පස්සේ කොල්ල කනවා. ඒකට කලින් ටිකක් පුරුදු වෙන්න ඕනේ,” කියලා මම කිව්වා.
ඊට පස්සේ, මගේ ඉණේ බැඳගෙන හිටපු කළු ලේන්සුව අරගෙන, ඇස් පේන්න ලොකු හිල් දෙකක් කපා දමා ජින්නාට බැඳලා දුන්නා. ඔහුගේ සරමෙන් ඉරාගත් පටියකත් එහෙමම සිදුරු දෙකක් කපා ගත්තා. අනිත් ළමයි නම් තමන්ගේ සරම් ඉරන්න කැමති වුණේ නැහැ.
“ඒක අමාරු වැඩක්,” කියලා දහදාස කිව්වා.
“මොනවත් බය වෙන්න එපා. පල් හොරු කවුරුත් බය වෙන්නේ නැහැ,” කියලා මම කිව්වා.
ඊට පස්සේ යහළුවෝ තුන් දෙනාම කළු රෙදි පටි හොයාගෙන ඔවුනොවුන්ගේ ගෙවල්වලට දිවුවා.
“සිරිපාල, ටිකක් නවතින්න,” කියලා මම අණ කළා. “පොල් තෙල් බෝතලෙන් තවත් ටිකක් ගන්න. ඕනේ.”
ඊට පස්සේ අනිත් ළමයිත්, ඇස් නො වැසෙන ලෙස රෙදි බැඳගෙන ආවා.
“හරි… දැන් ගෙය බිඳින එකා කවුද?” කියලා මම ඇහුවා.
අනිත් ළමයි වටපිට බලන්න පටන් ගත්තා. දහදාස හිස කසමින් ටිකක් කල්පනා කරලා, “අපේ ගෙදර පොඩි අලුවංගුවක් තියෙනවා,” කියලා කිව්වා.
“අන්න හොඳයි! ඉක්මනින් දුවලා අරගෙන එන්න. පරණ කැති තලයක් තිබුණොත් ඒකත් ගන්න,” කියලා මම කිව්වා.
ඔහු දිවගොස් අලුවංගුවකුත් කැති තලයකුත් ගෙන ආවා. මම මගේ ඇස් දෙක කළු ලේන්සුවකින් බැඳගෙන, කඩුව උස්සගෙන පෙරමුණ ගත්තා.
“පොඩ්ඩක් ඉන්න,” කියලා මම සිරිපාලට කීවා. “සිරිපාල, ගිහිල්ලා ඔත්තු බලලා එන්න. මේ වෙලාවේ මුරකාරයාගේ ගෙදර ඉන්නේ කවුද කියලා හරියට දැනගෙන ඉක්මනින් ආවොත් හොඳයි.”
මුරකාරයාගේ මැටි ගෙය පිහිටියේ, සෙල්ලම් පිටියෙන් මයිල
කැලෑ රොදක් කරලක් පමණ දුරින් තිබුණි.
“මේ වෙලාවේ මුරකාරයාගේ ගෙදර ඉන්නේ තාකි ගෑනියෙකුත් පොඩි ළමයි දෙන්නෙකුත් විතරයි”
ඔත්තු බලලා ආපසු ආ සිරිපාල කියා සිටියේය.
“එහෙනම් යමු. පළවෙනි දවසේම ලොකු පිරිමි ඉන්න ගෙයක් බිඳින එක හොඳ නැහැ. ඊළඟ පාර එහෙම ගෙයකට යමු”
මම එහෙම කියමින් නැවතත් කඩුව උස්සා ගල් පතුරකට පහරක් දමා හඬක් කළෙමි.
මුරකාරයාගේ මැටි ගෙය පිටුපසින් එකම බිත්තියක් විය. ජනේලයක්වත් නොතිබුණි.
ගෙය බිඳීමට ජින්නාට අණ කර මම ටිකක් ඈතට වෙලා බලා සිටියෙමි. අනිත් තුන් දෙනාත් වටවෙලා රැකවල් ගත්හ.
“ගෙයි අඩිතාලම බිඳින්න”
මම ජින්නාට කියා සිටියෙමි.
දහදාස අත් කියතක් ගෙනාය. ජින්නා බිත්තිය බිඳ එරමුදු පතුරක් ඉවත් කරමින් බට ලී කපන්න පටන් ගත්තේය.
එතකොට ගෙයි පිළිකන්න පැත්තෙන් මිදුලේ හිටපු මැහැල්ලක් මේ ශබ්ද ඇහී එළියට ආවාය.
කළු රෙදි පටියකින් ඇස් බැඳගෙන කඩුවක් අතින් ගත් අපි දැක ඈ බියෙන් ගැහෙමින්, හිසෙන් පාද දක්වා අපිව බලමින් හිටියාය.
ගෙයි මැටි ගුළි සලවා බට ලී කපන ජින්නා දැක ඈ “අපෝයි!” කියමින් ඔහු දෙසට දිව ගියාය.
“නවතින්න!”
මම ඉදිරියට පැන කඩුව උරුක් කරමින් කෑ ගැසුවෙමි. බියෙන් බිරාන්ත වූ ඈ එතැනම නවතින් තිබුණාය.
“අපි පල් හොරු!”
මම කෑගසමින් කීවෙමි.
“අඩිතාලම බිඳින එකෙන් වැඩක් නැහැ. එහෙම කළාම ගෙයි පිළ එනවා. ඇතුළට යන්න ආයෙත් හාරන්න වෙනවා. ගෙයි කයිරුවට උඩින් බිත්තිය බිඳපන්.”
එවිට ජින්නා මෙසේ කීවේය.
“එහෙම කළොත් වරිච්චිය අහුවෙනවා. එතකොට එරමුදු පතුරුත් බට ලීත් නොකපා ඇතුළට යන්න බැහැ.”
මම දහදාසට හැරී මෙසේ කීවෙමි.
“ඔයා ගිහින් උපාරිස් වඩුරාළගේ වඩු මඩුවෙන් අත් කියතක් හොරකම් කරගෙන එන්න. කාටවත් දැනගන්න නොදෙන්න.”
“මම කියන්නම් ඒක ගන්න විදිය”
සිරිපාල කීය.
“වඩුරාළ බීලා ඉන්නේ. හයියෙන් කතා නොකළොත් ඔහුට ඇහෙන්නේ නැහැ. මේ වෙලාවේ ඔහු ඉස්තෝප්පුවේ ඇඳේ නිදාගෙන ඇති. ගෙයි පිටිපස්සෙන් ගියාම වඩු මඩුවට ඇතුළු වෙන්න ලේසියි.”
මේ අතර, ගෙය බිඳ දැමීමට සූදානම් වුණ හැටි දැක මැහැල්ලගේ සිතට ඉවසිය නොහැකි කෝපයක් නැගුණාය.
“මේ මොන නාස්තියක්ද! කාලා නිකං ඉන්න බැරි එකයි!”
ඇය එහෙම කියමින් ඉට්ටක් අතට ගෙන පිනපාලට පහර දීමට දිව ආවාය.
මම වහාම කඩුව බිම දමා පැන ඇය අල්ලා ගත්තෙමි. අනිත් තුන් දෙනාත් ඉක්මනින් ඇවිත් ඇය බිම දමා ඔබා අල්ලා ගත්හ.
ඈ විලාප දමන්න උත්සාහ කළ විට මම නැවත කඩුව අතට ගෙන උරුක් කරමින් මෙසේ කීවෙමි.
“පණට ආදරේ නම් කට හොල්ලන්න එපා. අපි පල් හොරු!”
මම කිරිතිල්ල වැලකින් කොටසක් කඩාගෙන ඇවිත් මැහැල්ලගේ අත් දෙක බැන්දෙමි.
ඈ එතකොටත් අපට බැණ වදින්න පටන් ගත්තාය.
“මුන් හදලා තියෙන්නේ මිනිස්සු නෙවෙයි! සංග නැති පාහරයෝ! කාලා නිකං ඉන්න බැරි හැටි…”
“නොසංඩාලයෝ! ඔවුන්ට දැකලා හිටිමට හාල් කැවිලා වගේ වෙන්න ඇති; ඔලමොට්ටල පාහර බල්ලෝ, අසික්කිතයෝ වගේ. බොලව්, මගේ අත් දෙක ලිහාපියව්!”
“එයි බලන්න; අපි පල් හොරු වගේ ක්රියා කරනවා,” දසදාස් මා අනුකරණය කරමින් කියා සිටියා.
“බොලව්, මගේ අත් දෙක ලිහාලා, එකක් කර ගනිව්!”
මැහැල්ල කෑගැසීය.
කුඩා ළමයි දෙදෙනා බිත්ති මුල්ලේ සිට එයි බැලුවාය. ඔවුන්ගේ මුහුණු කළු රෙදි කැබැල්ලෙන් වැසී තිබුණි. විලාප නඟමින්, හිස් හැරුණු අතෙන් දුවන්ට පහර දීමට පටන් ගත්තේය. ඔවුන්ගේ විලාපය ඇසූ ගැහැනුන් සහ පිරිමිහු ද ගෙවලින් එළියට බැස වට පිට බලමින් සිටියා.
“ජින්නා! ඔන්න මිනිස්සු එනවා! නවත්තන්න!”
මම උදුරා අණ කළෙමි. ඔහු අලවංගුවත්, කියතක් ගෙන ඉදිරියෙන් නැගී සිටියා.
“දුවන්න!”
මම උදුරා කෑගසෙමි.
පසුගිය විට, “අනික් තුන් දෙනාට දුවන්න!”
මම අණ කළෙමි. ඔවුන් ටිකක් දුර දිවූ පසු, මම වට පිට බැලුවෙමි. ගෙවලින් එළියට බැස්ස ගැහැනුන් කිහිප දෙනෙක් මා සිටි තැන බලමින් දිවගියහ.
ඔවුන් එන්නට පෙර, මම දිව ගොස් කැලයට වැදි. ගැහැනුන්, මුදන ලද දෑත ඇති මැහැල්ල, මහත් කෝපයෙන් අපට බණින්ට පටන් ගත්තේය.
කැලයට වැදී, මම වට පිට බිලා, මගේ පටියෙහි එල්ලෙමින් සිටි ඊයම් නළාව ගෙන වරක් පිම්බෙමි.
ඒ නළාවෙන් නිකුත් වූ හඬ, පොලිස් නළා හඬට සමානව ඇසෙමින්, අනෙකුත් පල්හොරු සතර දෙනා මගේ සිටි තැනට දිව ගොස්විය.
“අපි අල්ලන්න මිනිස්සු ආවොත්, අපි දුවන්නේ…”
මම හඬගසමින් කියා සිටියෙමි.
“නැහැ, උන් එක්ක භටන් කරනවා. ආහුණ ද? එකෙක් ආවේගයෙන් අල්ලා බඳිනවා; දෙන්නෙක් ආවේවත් එකෙකුට සහල්ප බිමට දමනවා; අනික් එකා අල්ලා ගහක බැඳලා, අපි පැනලා යන්න ඕනෑ,”
මම කියා සිටියේය.
මෙම වදන් ඇසූ ජින්නා, අලවංගුව උරුක් කරගෙන ඉදිරියෙන් සිටියා. දහදාස කැති තලය උස්සාගෙන, අනෙක් දෙදෙනා මෙතෙක් බිම ඇනගෙන සිටි පොලු දෙක රැගෙන ගියේය.
ඉන්පසුව, අපි කැලෑව මැද පිහිටි අපේ වාඩි පළට ගොස්, වාඩි වී බලා සිටියෙමු.